wtorek, 1 sierpnia 2017

Sylvia Plath-wybitna poetka, nieszczęśliwa żona

Sylvia Plath była pisarką i poetką. Urodziła się w 1932 roku w Bostonie, w USA. Zmarła śmiercią samobójczą w 1963 roku w Londynie. Dzienniki i pamiętniki pisała od 1941 roku. W 1950 roku opublikowała swój pierwszy wiersz.  Kolekcję jej wierszy wydano dopiero w 1981 roku, dzienniki rok później. Zbigniew Herbert tłumaczył jej wiersze na język polski. Najbardziej znana z powieści autobiograficznej ,,Szklany klosz”. Z angielska ,,Bell Jar” w Polsce został wydany dopiero w 1975. Jej twórczość była cenzurowana na całym świecie. Pośmiertnie w 1982 roku została nagrodzona poetycką Nagrodą Pulitzera. Wydano także jej cztery książki dla dzieci. Powstały też biografie Sylvii Plath, m.in. ,,Przezimowanie” autorstwa Kate Moses. W 2003 roku powstał film biograficzny ,,Sylvia” z Gwyneth Paltrow w roli głównej.

żródło:www.dailmail.com


Wzloty i upadki

Jej życie: sukcesy, i porażki. Chorowała na depresję dwubiegunową, czyli raz odczuwała śmiertelny smutek, innym razem były ti momenty dobrego samopoczucia. Potem były liczne próby samobójcze i pobyty w szpitalu psychiatrycznym, w czasach gdzie wiele schorzeń leczono nie tylko tabletkami ale m.in. elektrowstrząsami. Mimo wszystko była inteligentną osobą, skończyła college (w 1955 roku zdobyła stypendium, wyjechała na studia do Anglii). W tym samym  roku poznała Teda Hughesa oraz wzięła z nim ślub. W 1957 roku wykładała literaturę angielską. W 1960 roku, wydała tomik poezji ,,Kolos”. Podróżowała po Europie, głównie po Hiszpanii oraz Ameryce Północnej. W 1961 urodziła córkę. W1962 roku Ted znalazł sobie kochankę, która później także popełniła samobójstwo. Małżonkowie byli wtedy w separacji. W między czasie urodził się im syn. Napisała wtedy swoje najlepsze wiersze: ,,Kobieta Łazarz”, ,,Ukłucia”, ,,Mistyczka” oraz ,,Krawędź”- ostatni wiersz! Zdrada męża tylko pogłębiła jej depresję. Popełniła samobójstwo poprzez odkręcenie gazu. (W latach 50. i 60 wiele aktorek to właśnie gaz przeniósł na tamten świat. Nie licząc innego sposobu, jakim było połączenie leków i narkotyków z alkoholem lub jazda samochodem na podwójnym gazie.)


Spektakularna powieść

,,Szklany klosz” zaskakuje rozbrajającą szczerością i wnikliwymi wnioskami na temat otoczającego świata. Autorka jest osobą wrażliwą i spostrzegawczą, a to raczej nie prowadzi do szczęścia. Wysnuła bardzo gorzkie wnioski. Rozczarowana mężczyzną i resztą świata, pisze powieść pod pseudonimem Victorii Lucas. Jej bohaterką jest Esther Greenwood. Autorka, dokładnie miesiąc po wydaniu książki popełnia samobójstwo. Tłumaczem jej książki na język polski jest Michałowska Mira (pseudonim Maria Zientarowa).


,,Szklany klosz” to historia kobiety inteligentnej i wymagającej. Powieść jest wysoko ceniona przez krytyków. Uwielbiana przez feministki, które przy okazji oskarżały jej męża za to, że nie docenił Sylwii i przyczynił się do tego, że odebrała sobie życie. W książce odnajdziemy różne wątki np. opowieść z I roku studiów, próbę samobójczą, początek stażu w prestiżowym magazynie o modzie, oraz zapoznaniae przyszłego męża i ich relacji. Mimo sukcesów, czuła że żyje pod tytułowym kloszem, że jest więźniem swojego życia, wyobrażeń o życiu i rzeczywistych zdarzeń. Rola matki i żony nie dała jej takiego szczęścia, jak mogłoby się wydawać. Może za bardzo szukała szczęścia albo nie umiała docenić tego, co już posiadała. Może nigdy nie była szcześliwa. Usiłuje zrozumieć, co się z nią dzieje, co się dzieje ze światem, w którym żyje. Prywatnie podobnie jak bohaterka książki uwielbiała modne stroje, dobre jedzenie, bankiety, książki. Przygniotło ją jednak życie małżeńskie i zdrady męża oraz wychowywanie dzieci. I ona nie bała się do tego przyznać. I w czasach, w których kobiety nie miały prawa krytykować życia małżeńskiego czy społecznego, jej opowieść jest wyrazem wyzwolenia i odwagi.


Związek dwojga ludzi ją fascynuje, słusznie zauważa, że ,,Uczucia kobiet są zupełnie inne od uczuć mężczyzn (...)tylko małżeństwo może zbliżyć te światy”
Kryzys wiary może dopaść każdego: ,,Żadna wiara, nawet wiara katolicka nie jest w stanie wypełnić człowiekowi całego życia...musi jeść...pracować i żyć wśród innych ludzi.”
Życie rodzinne ją zawiodło: ,,Posiadanie męża i dzieci równa się przepierce mózgu, człowiek staje się czymś w rodzaju głupiego niewolnika w małym, totalitarnym państewku”

Dlaczego ,,Szklany klosz” jest nadal aktualny?

To nie tylko biblia feministek, ale kobiet, które bardzo często chciałyby się pożegnać z rolą matki i żony, ale nie mogą tego zrobić ze strachu przed opinią społeczną. W skrycie, nieliczne mężatki i matki przyznają się, że nie tak wyobrażały sobie życie. Są bardzo często zawiedzione relacją małżeńską i rodzinną. Robienie dobrej miny do złej gry?! W latach 60. musiała powstać książka, bo nikt nie słuchał, że kobiety są nieszczęśliwe, co więcej nie miały prawa tak się czuć. Wszak mężczyźni uważali, że skoro jest ślub, są dzieci, i pełna spiżarka, to czego może brakować do szczęścia kobiecie ? Czy dziś skargi kobiet są wysłuchiwane? Tak, albo w gabinetach psychoterapii, po to, aby wyjść z nich z chwilowym przekonaniem, że w sumie posiada się tzw. dobre życie albo na forach internetowych. Współcześnie, czy to w Polsce, czy za granicą powstają książki feministek, które jednak za bardzo skupiają się na życiu seksualnym kobiet. Brakuje współczesnej Sylvii Plath.